De piano toetsen vormen het klavier waarop u speelt, en een moderne piano heeft er standaard 88: 52 witte en 36 zwarte. Samen bestrijken ze ruim zeven octaven, van de laagste bas tot de hoogste discant. Achter dat vertrouwde zwart-witpatroon gaat een logische ordening schuil die het lezen en spelen van muziek een stuk makkelijker maakt. In dit artikel leest u hoeveel toetsen een piano heeft, waarom het er 88 zijn, hoe de witte en zwarte toetsen zijn verdeeld en waarvan ze gemaakt zijn.
Vind uw match in een paar stappen
Een volwaardige piano heeft 88 toetsen, en dat aantal is al sinds de late negentiende eeuw de standaard. Dit geldt zowel voor een staande piano als voor een vleugel: het aantal toetsen bepaalt niet het formaat van het instrument, maar wel het bereik. Kleinere keyboards en sommige digitale instrumenten hebben er minder, bijvoorbeeld 61 of 76, maar voor het volledige klassieke en moderne repertoire zijn 88 toetsen nodig.
Het volledige overzicht van het bereik van een vleugel leest u in ons artikel over het aantal toetsen van een vleugel. Het geheel van alle toetsen samen noemen we het klavier, en dat is het deel van de piano waarop de pianist rechtstreeks speelt.
De piano heeft 88 toetsen omdat dat het bereik dekt waarbinnen het menselijk oor tonen nog duidelijk als muzikaal ervaart. Onder de laagste en boven de hoogste toets worden de tonen zo bromming- of piepachtig dat ze muzikaal weinig toevoegen. Achtentachtig toetsen bleken de ideale balans tussen een zo breed mogelijk bereik en een instrument dat nog bespeelbaar en bouwbaar blijft.
Vroege piano’s hadden minder toetsen, vaak rond de 60, maar componisten vroegen door de jaren heen om een steeds groter bereik. Fabrikanten breidden het klavier daarom geleidelijk uit tot de 88 die we nu kennen. Elke groep van twaalf opeenvolgende toetsen vormt een octaaf, en de 88 toetsen samen leveren ruim zeven van die octaven op.
Van de 88 toetsen zijn er 52 wit en 36 zwart, en die verdeling is geen toeval. De witte toetsen vertegenwoordigen de stamtonen C, D, E, F, G, A en B, terwijl de zwarte toetsen de tonen ertussen zijn, de kruisen en mollen. De zwarte toetsen staan in herkenbare groepjes van twee en drie, en juist dat patroon helpt u om zonder te kijken uw weg over het klavier te vinden.
De C ligt bijvoorbeeld altijd links van het groepje van twee zwarte toetsen, wat een handig oriëntatiepunt is bij het leren spelen. Meer over de rol en betekenis van de witte toetsen leest u in ons artikel over de witte toetsen van de piano. Samen zorgen de witte en zwarte toetsen ervoor dat u in elke toonsoort kunt spelen.
Moderne piano toetsen zijn gemaakt van kunststof, met een wit oppervlak voor de witte toetsen en een zwart oppervlak voor de zwarte. Vroeger werden de witte toetsen bekleed met ivoor en de zwarte met ebbenhout, maar om milieu- en beschermingsredenen wordt ivoor al decennia niet meer gebruikt. Goede kunststof toetsen voelen tegenwoordig prettig aan en bieden voldoende grip, ook bij intensief spelen.
Onder het zichtbare oppervlak bestaat elke toets uit een houten of kunststof hefboom die de pianomechaniek in beweging zet. De kwaliteit en het gewicht van die toetsen bepalen mede hoe een instrument aanvoelt. Wilt u het verschil zelf ervaren, dan bespeelt u onze piano’s graag in de showroom.
Wie de indeling van het klavier eenmaal doorheeft, leest en speelt een stuk sneller, omdat de groepjes van twee en drie zwarte toetsen als vaste bakens werken. Beginners oefenen daarom vaak eerst het blind terugvinden van de C, waarna de andere tonen vanzelf op hun plek vallen. Zo wordt het klavier al snel een vertrouwd landschap in plaats van een onoverzichtelijke rij toetsen.
Bij Schumer merken wij dat de staat van de toetsen sterk bepaalt hoe prettig een piano speelt. Toetsen die scheef liggen, klemmen of ongelijk terugveren, halen het plezier uit het spelen, terwijl een goed geregeld klavier juist uitnodigt om te blijven spelen. Daarom stellen wij de toetsen en de mechaniek van elke piano in onze eigen werkplaats nauwkeurig af.
Wilt u een instrument met een klavier dat precies bij uw aanslag past, dan denken onze adviseurs graag met u mee. Kom gerust langs om verschillende piano’s en vleugels te bespelen en het verschil in de toetsen zelf te voelen, of neem contact op zodat we u vanuit meer dan honderd jaar ervaring op weg helpen.
Heeft u een vraag over een piano of vleugel of wilt u een instrument komen bespelen? Neem dan geheel vrijblijvend contact met ons op. U bent van harte welkom. Natuurlijk ook zonder afspraak.
Pasmaatweg 10
7556 PH Hengelo (OV)
Dinsdag t/m vrijdag van 10.00 tot 18.00 uur
Zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur
Zondag en maandag gesloten.
