Sustain pedaal

Wat het sustain pedaal doet

Het sustain pedaal tilt alle dempers tegelijk van de snaren, waardoor de tonen die u speelt blijven naklinken totdat u het pedaal weer loslaat. Normaal gesproken valt er bij het loslaten van een toets meteen een vilten demper op de snaar, die het geluid stopt. Trapt u het rechterpedaal in, dan blijven al die dempers omhoog en trillen de snaren vrij door.

Dat heeft twee effecten. Ten eerste klinken gespeelde noten langer na, wat een vloeiende, zangerige lijn oplevert. Ten tweede gaan ook de niet-aangeslagen snaren zachtjes meetrillen, waardoor de klank rijker en voller wordt. Dat samenspel van meetrillende snaren draagt sterk bij aan de warme klank van een goede piano.

Hoe het sustain pedaal werkt

Onder de toetsen zit een mechaniek dat elke snaar van een demper voorziet. Wanneer u een toets indrukt, gaat de bijbehorende demper omhoog en slaat de hamer de snaar aan; laat u de toets los, dan valt de demper terug. Het sustain pedaal grijpt op al die dempers tegelijk in: het licht ze gezamenlijk op via een stang die met de dempermechaniek is verbonden.

Bij een vleugel werkt dit net iets directer dan bij een staande piano, doordat de dempers door de zwaartekracht terugvallen. Wie de opbouw van de pianomechaniek begrijpt, snapt ook meteen waarom het pedaal zo’n groot effect op de klank heeft. Het sustain pedaal verandert namelijk niets aan de toon zelf, maar alles aan hoe lang en hoe rijk die naklinkt.

Wanneer u het sustain pedaal gebruikt

U gebruikt het sustain pedaal vooral om noten en akkoorden vloeiend in elkaar te laten overlopen, iets wat met de handen alleen niet altijd lukt. De kunst is om het pedaal op het juiste moment te wisselen: u laat het net los en trapt het opnieuw in op het moment dat u een nieuw akkoord speelt, zodat de klanken niet door elkaar gaan lopen. Deze techniek heet legatopedaal of napedaleren.

Te veel pedaal maakt het geluid al snel troebel, terwijl te weinig pedaal droog en gehakt klinkt. Goed pedaleren is daarom een vak apart dat u het beste stap voor stap oefent, iets wat we ook bespreken in ons artikel over piano spelen voor beginners. Luister altijd goed naar het resultaat: uw oren zijn de beste leraar bij het pedaalgebruik.

Het sustain pedaal en de andere pedalen

De meeste piano’s hebben drie pedalen, en het sustain pedaal rechts is er slechts één van. Het linkerpedaal is het zachte pedaal, dat de klank zachter en waziger maakt; bij een vleugel heet dit de una corda. Het middelste pedaal verschilt per instrument: bij een vleugel is het vaak een sostenutopedaal dat alleen de op dat moment ingedrukte tonen laat doorklinken, terwijl het bij een staande piano meestal een oefen- of demperpedaal is dat het geluid sterk dempt.

Een compleet overzicht van alle drie de pedalen en hun functies vindt u in ons artikel over de piano pedalen. Zowel op een vleugel als op een staande piano is het rechterpedaal veruit het meest gebruikte, en het is dan ook het eerste pedaal dat elke pianist leert beheersen.

Sustain pedaal bij Schumer

Bij Schumer merken wij dat een soepel werkend sustain pedaal enorm veel uitmaakt voor het speelplezier. Een pedaal dat kraakt, te diep zakt of de dempers niet gelijkmatig optilt, verstoort meteen de klank en het gevoel. Daarom controleren en regelen wij het pedaalmechaniek van elke piano in onze eigen werkplaats, zodat het pedaal precies op het juiste punt aangrijpt.

Wilt u het verschil tussen een goed en een matig afgesteld pedaal zelf ervaren, kom dan gerust langs in de showroom en probeer verschillende instrumenten uit. Onze adviseurs leggen u graag uit waar u bij het pedaalgebruik op let, en denken met u mee over een piano of vleugel die bij uw manier van spelen past, vanuit meer dan honderd jaar ervaring.